ရင်ကွဲနာကျတယ်ဆိုတာ တကယ်ရှိသလား (Broken Heart Syndrome)

ရင္ကြဲနာက်တယ္ဆိုုတာ တကယ္ရိွသလား (Broken Heart Syndrome)

လူေတြမွာ စိတ္ထိခိုက္စရာ တစ္ခုခုျကံုတဲ႔အခါမွာ ရင္ဘတ္ေအာင့္တာမ်ိုးကို ခံစားရတတ္ျကပါတယ္ တစ္ခ်ို့ေတြက စိတ္နုေတာ့ ထိခိုက္ခံစားလြယ္ျပီး စိတ္ထိခိုက္စရာအေျကာင္းျကီးငယ္မေရြးမွာ စိတ္ထိခိုက္ခံစားတတ္ျကတယ္ ။
တစ္ခ်ို့ ေတြမွာ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာျပႆနာေတြ ျကံုလာရင္ စိတ္ခံစားမႈမ်ားတတ္တယ္ တစ္ခ်ို့ကေတာ့ မိသားစုဝင္ေတြနဲ႔ ဆိုင္တဲ႔ ျဖစ္ရပ္ေတြ ဝမ္းနည္းေျကကြဲစရာေတြ ျကံုတာမွာ စိတ္ထိခိုက္ခံစားရတတ္တယ္ ။
စိတ္ညစ္စရာျကံုရလို့ ဝမ္းနည္းေျကကြဲစရာျကံုလို့ ျဖစ္လာတဲ႔ ခံစားမႈေတြက အမ်ိုးမ်ိုးပါ တစ္ခ်ို့ ရင္ဘတ္ေတြေအာင့္တယ္ စူးေအာင့္တယ္ ရင္ေတြတုန္တယ္ အသက္ရွူလို့မဝဘဲ ေမာေမာျကီး ျဖစ္ေနတတ္တယ္ တစ္ခ်ို့ေတြက်ေတာ့ တစ္ခုခုဆိုတာနဲ႕ ေမ့လဲသြားတတ္ျကတယ္ ။
စိတ္ထိခိုက္စရာျကံုတိုင္း ရင္ဘတ္ေတြေအာင့္လာတာကေတာ့ ျဖစ္ေနတတ္တဲ႔ သဘာဝပါ ရင္ဘတ္ေအာင့္တိုင္းေတာ့ နွလံုးေရာဂါမဟုတ္ပါဘူး ဒါေပမယ့္ စိတ္ခံစားမႈေတြက ျပင္းထန္ျပီး ျပန္မထိန္းနိုင္ရင္ေတာ့ နွလံုးေရာဂါနဲ႔ ဆိုင္တတ္ပါတယ္ ။
ငယ္ငယ္က ခ်စ္ဦးညိုရဲ႔ ခ်စ္ေသာပါဒဧကရီ စာအုပ္ထဲမွာ ဖတ္ခဲ႔ရဖူးတယ္ မင္းသမီးက စစ္တိုက္လို့မေသဘဲ စိတ္ထိခိုက္ခံစားမႈေျကာင့္ ရင္ကြဲနာက်ျပီး ေသသြားတယ္တဲ႔ ။
ရင္ကြဲနာက်တယ္ဆိုတာ နွလံုးေျကာင့္ျဖစ္လာရတာပါ အဂၤလိပ္လိုမွာေတာ့ Broken heart syndrome လို့ ေခၚပါတယ္ ေဆးပညာအရေတာ့ Takotsubo လို့ ေခၚပါတယ္ ။
ဒီေရာဂါမ်ိုးက အမ်ိုးသားေတြနဲ႔ယွဥ္ရင္ အမ်ိုးသမီးေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားတတ္ပါတယ္ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္နိုင္ေပမယ့္ အသက္ျကီးပိုင္းေတြမွာ ပိုေတြ႔ရတတ္ပါတယ္ heart attack လို ပံုစံမ်ိုးျဖစ္ေပမယ့္ အမ်ားစုက ျပန္ေကာင္းလာတတ္ျကပါတယ္ ။
ဒီေရာဂါျဖစ္ရတဲ႔အေျကာင္းကေတာ့ ျပင္းထန္တဲ႔စိတ္ခံစားမႈတစ္ခုခုေျကာင့္ နွလံုးကေနေသြးေတြ ညွစ္ေပးေနတဲ႔ အဓိကအစိတ္အပိုင္းျဖစ္တဲ႔ ဘယ္ဘက္နွလံုးျကြက္သားေတြ အားေပ်ာ့သြားတာေျကာင့္ပါ နွလံုးညွစ္အားက်သြားျပီး ေသြးစီးဆင္းမႈနည္းသြားတာက ကိုယ္တြင္းအဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြေရာ နွလံုးမွာေရာ ခံစားလိုက္ရတဲ႔အတြက္ပါ ။
ဒီ Broken heart syndrome မွာ အဓိကခံစားရတာက ရင္ဘတ္ေအာင့္တာနဲ႔ ေမာလာတာေတြပါ ရုတ္တရက္ျဖစ္နိုင္ပါတယ္ ႏွလံုးေသြးေျကာပိတ္တဲ႔သူေတြမွာ ခံစားရတာနဲ႔ တူေပမယ့္ တစ္ကယ္တမ္းကေတာ့ နွလံုးေသြးေျကာမပိတ္ပါဘူး ႏွလံုးေသြးေျကာေတြထဲကို ေသြးစီးဆင္းတာ နည္းသြားတာေျကာင့္ ecg စြဲတဲ႔အခါ ေသြးေျကာက်ဥ္းသလိုမ်ိုး ဆင္တူေတာ့ ေတြ႔နိုင္ပါတယ္ ဒီေရာဂါျဖစ္တာလား နွလံုးေသြးေျကာတစ္ကယ္က်ဥ္းတာလား ဆိုတာကို ခြဲျခားဖို့ေတာ့ နွလံုးအင္ဇိုင္းစစ္ေဆးျခင္းေတြ echo ရိုက္ျခင္းေတြ angiogram ရိုက္ျခင္းေတြ လိုအပ္ပါတယ္ ။
ဒီေရာဂါကို ကုမယ္ဆိုရင္ေတာ့ နွလံုးေဆးေတြပဲ ေပးျကရတာပါ ဒီေရာဂါက ျပန္ေကာင္းတာမ်ားပါတယ္ ေဆးကုရင္း နွစ္ပတ္ကေန ေလးပတ္အတြင္း ျပန္ေကာင္းပါတယ္ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ုိ့ေတြမွာေတာ့ နွလံုးခုန္မမွန္ျခင္းေတြ နာတာရွည္နွလံုးေရာဂါေတြ ခံစားရတတ္ပါတယ္ ။
စိတ္ခံစားမႈ ျကံုေနတုန္း အသက္ဆံုးရံႈးလိုက္တာမ်ိုးလည္း ျဖစ္နိုင္ေပမယ့္ ရွားပါတယ္ စိတ္ခံစားမႈ အရမ္းျပင္းထန္ျပီး ဘယ္လိုမွ စိတ္ျပန္မထိန္းနိုင္တဲ့အခါေတြမွာေတာ့ ပိုျဖစ္နိုင္ပါတယ္ ။
ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ေတာ့ စိတ္ခံစားမႈ တစ္ခုခုျကံုလာတိုင္း စိတ္ကိုလႊတ္မခ်လိုက္ဘဲ စိတ္ထိန္းနိုင္ဖို့ လိုအပ္ပါတယ္ စိတ္ခံစားမႈလို့ေျပာတာမွာစိတ္ညစ္စရာျကံုလာမွ မဟုတ္ပါဘူး အံ႔ျသဝမ္းသာရတဲ႔ ကိစၥေတြမွာလည္း ဒီလို အျဖစ္မ်ိုးျကံုနိုင္တာကိုလည္း သတိမူေစခ်င္ပါတယ္ ။

Dr. CST

ရင်ကွဲနာကျတယ်ဆိုတာ တကယ်ရှိသလား (Broken Heart Syndrome)

လူတွေမှာ စိတ်ထိခိုက်စရာ တစ်ခုခုကြုံတဲ့အခါမှာ ရင်ဘတ်အောင့်တာမျိုးကို ခံစားရတတ်ကြပါတယ် တစ်ချို့တွေက စိတ်နုတော့ ထိခိုက်ခံစားလွယ်ပြီး စိတ်ထိခိုက်စရာအကြောင်းကြီးငယ်မရွေးမှာ စိတ်ထိခိုက်ခံစားတတ်ကြတယ် ။
တစ်ချို့ တွေမှာ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာပြဿနာတွေ ကြုံလာရင် စိတ်ခံစားမှုများတတ်တယ် တစ်ချို့ကတော့ မိသားစုဝင်တွေနဲ့ ဆိုင်တဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေ ဝမ်းနည်းကြေကွဲစရာတွေ ကြုံတာမှာ စိတ်ထိခိုက်ခံစားရတတ်တယ် ။
စိတ်ညစ်စရာကြုံရလို့ ဝမ်းနည်းကြေကွဲစရာကြုံလို့ ဖြစ်လာတဲ့ ခံစားမှုတွေက အမျိုးမျိုးပါ တစ်ချို့ ရင်ဘတ်တွေအောင့်တယ် စူးအောင့်တယ် ရင်တွေတုန်တယ် အသက်ရှူလို့မဝဘဲ မောမောကြီး ဖြစ်နေတတ်တယ် တစ်ချို့တွေကျတော့ တစ်ခုခုဆိုတာနဲ့ မေ့လဲသွားတတ်ကြတယ် ။
စိတ်ထိခိုက်စရာကြုံတိုင်း ရင်ဘတ်တွေအောင့်လာတာကတော့ ဖြစ်နေတတ်တဲ့ သဘာဝပါ ရင်ဘတ်အောင့်တိုင်းတော့ နှလုံးရောဂါမဟုတ်ပါဘူး ဒါပေမယ့် စိတ်ခံစားမှုတွေက ပြင်းထန်ပြီး ပြန်မထိန်းနိုင်ရင်တော့ နှလုံးရောဂါနဲ့ ဆိုင်တတ်ပါတယ် ။
ငယ်ငယ်က ချစ်ဦးညိုရဲ့ လင်္ကာဒီပချစ်သူ စာအုပ်ထဲမှာ ဖတ်ခဲ့ရဖူးတယ် မင်းသမီးက စစ်တိုက်လို့မသေဘဲ စိတ်ထိခိုက်ခံစားမှုကြောင့် ရင်ကွဲနာကျပြီး သေသွားတယ်တဲ့ ။
ရင်ကွဲနာကျတယ်ဆိုတာ နှလုံးကြောင့်ဖြစ်လာရတာပါ အင်္ဂလိပ်လိုမှာတော့ Broken heart syndrome အသည်းကွဲတဲ့ရောဂါလို့ ခေါ်ပါတယ် ဆေးပညာအရတော့ Takotsubo လို့ ခေါ်ပါတယ် ။
ဒီရောဂါမျိုးက အမျိုးသားတွေနဲ့ယှဉ်ရင် အမျိုးသမီးတွေမှာ ပိုအဖြစ်များတတ်ပါတယ် အသက်အရွယ်မရွေးဖြစ်နိုင်ပေမယ့် အသက်ကြီးပိုင်းတွေမှာ ပိုတွေ့ရတတ်ပါတယ် heart attack လို ပုံစံမျိုးဖြစ်ပေမယ့် အများစုက ပြန်ကောင်းလာတတ်ကြပါတယ် ။
ဒီရောဂါဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းကတော့ ပြင်းထန်တဲ့စိတ်ခံစားမှုတစ်ခုခုကြောင့် နှလုံးကနေသွေးတွေ ညှစ်ပေးနေတဲ့ အဓိကအစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ ဘယ်ဘက်နှလုံးကြွက်သားတွေ အားပျော့သွားတာကြောင့်ပါ နှလုံးညှစ်အားကျသွားပြီး သွေးစီးဆင်းမှုနည်းသွားတာက ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေရော နှလုံးမှာရော ခံစားလိုက်ရတဲ့အတွက်ပါ ။
ဒီ Broken heart syndrome မှာ အဓိကခံစားရတာက ရင်ဘတ်အောင့်တာနဲ့ မောလာတာတွေပါ ရုတ်တရက်ဖြစ်နိုင်ပါတယ် နှလုံးသွေးကြောပိတ်တဲ့သူတွေမှာ ခံစားရတာနဲ့ တူပေမယ့် တစ်ကယ်တမ်းကတော့ နှလုံးသွေးကြောမပိတ်ပါဘူး နှလုံးသွေးကြောတွေထဲကို သွေးစီးဆင်းတာ နည်းသွားတာကြောင့် ecg စွဲတဲ့အခါ သွေးကြောကျဉ်းသလိုမျိုး ဆင်တူတော့ တွေ့နိုင်ပါတယ် ဒီရောဂါဖြစ်တာလား နှလုံးသွေးကြောတစ်ကယ်ကျဉ်းတာလား ဆိုတာကို ခွဲခြားဖို့တော့ နှလုံးအင်ဇိုင်းစစ်ဆေးခြင်းတွေ echo ရိုက်ခြင်းတွေ angiogram ရိုက်ခြင်းတွေ လိုအပ်ပါတယ် ။
ဒီရောဂါကို ကုမယ်ဆိုရင်တော့ နှလုံးဆေးတွေပဲ ပေးကြရတာပါ ဒီရောဂါက ပြန်ကောင်းတာများပါတယ် ဆေးကုရင်း နှစ်ပတ်ကနေ လေးပတ်အတွင်း ပြန်ကောင်းပါတယ် ဒါပေမယ့် တစ်ချို့တွေမှာတော့ နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းတွေ နာတာရှည်နှလုံးရောဂါတွေ ခံစားရတတ်ပါတယ် ။
စိတ်ခံစားမှု ကြုံနေတုန်း အသက်ဆုံးရှုံးလိုက်တာမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် ရှားပါတယ် စိတ်ခံစားမှု အရမ်းပြင်းထန်ပြီး ဘယ်လိုမှ စိတ်ပြန်မထိန်းနိုင်တဲ့အခါတွေမှာတော့ ပိုဖြစ်နိုင်ပါတယ် ။
ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်တော့ စိတ်ခံစားမှု တစ်ခုခုကြုံလာတိုင်း စိတ်ကိုလွှတ်မချလိုက်ဘဲ စိတ်ထိန်းနိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ် စိတ်ခံစားမှုလို့ပြောတာမှာစိတ်ညစ်စရာကြုံလာမှ မဟုတ်ပါဘူး အံ့သြဝမ်းသာရတဲ့ ကိစ္စတွေမှာလည်း ဒီလို အဖြစ်မျိုးကြုံနိုင်တာကိုလည်း သတိမူစေချင်ပါတယ် ။

Dr. CST

ဆက်စပ် ဆောင်းပါးများ